Proje Yonetimi – MS Project – PMP – PMBOK

Danışman olarak görev aldığım, bir proje planı geliştirme çalışmasında aktivitelerin süreleri tahminlenmesi adımına gelmiştik.

WBS oluşturması, aktivite tanımlaması ve hatta aktiviteler arasındaki sıralamaları oluşturma süreçlerini oldukça hızlı ilerlenmiş, 230 aktiviteli bir proje planını iki gün içinde netliğe kavuşturmuştuk. İki gün boyunca projede görev alacak birimlerin temsilcleri (5 kişilik bir ekip) planın detaylı oluşturulması için sabırla planlama sürecine katkıda bulunmuşlardı.

Fakat süre tahminleme çalışmasına geldiğimizde daha 7. aktivitede her kafadan farklı sesler çıkmaya başlamıştı, zaman ilerliyor fakat aktivitelerin ne kadar sürede yapılacağına dair net bir tahmin geliştirilemiyordu. Verilen süre tahminleri üzerinde özellikle işi fiilen yapacaklar itiraz ediyor, riskleri de düşünerek, o aktivitelerin sürelerinin uzaması gerektiğini savunuyorlardı. Yöneticiler ise projenin süresinin uzun çıkacağından çekinerek, en kısa süreyi tahmin olarak yazmaktan yanaydı.

Yukarıdaki senaryoda herkes kendi açısından haklı gözükmekte fakat buna rağmen proje yönetimi açısından böyle bir ortam da bile ortak akıl geliştirmek mümkün. Özellikle bir işin süresi ile ilgili geçmişte deneyimler mevcutsa, bu deneyimlerden yararlanarak, yeni projelerin aktivitelerinin süreleri daha kolay ve güvenilir tahmin edilebilir.

Proje yönetiminde Üç Nokta Tahmini olarak bilinen yaklaşım geçmişteki deneyimlerin en  kısa (iyimser), yaklaşık ve en uzun(kötümser) değerlerini alarak, bunlardan tek bir ortalama değer oluşturmayı hedefler.

Formülasyon açısından da oldukça kolaydır. Bir işin ortalama süresi (x)

X = (İyimser + 4*Yaklaşık + Kötümser)/6 şeklindedir. Böylece süre tahmininin içine iyimser, kötümser deneyimler de eklenmiş olur.

MS Project’te bu verileri girmek için öncelikle Araç Çubuklarının arasına PERT Analysis araç çubuğunu eklemek gerkmektedir.

 PERT Analysis araç çubuğu aşağıdaki gibidir.

Yukarıdaki araç çubuğunun en sağında yer alan PERT Enty Sheet butonuna tıklanır. Karşınıza yeni bir tablo açılacaktır.

Yazılı olan aktivite için iyimser, yaklaşık ve kötümser süre değerlerini ilgili kolonlara girmek gerekir.

Yukarıdaki verilerin ilgili formülle hesaplanması için PERT Analysis araç çubuğunun içinde  (Calculate PERT) butonuna bir kez basılır ve aşağıdaki uyarı ile karşılaşılır. 

Bu uyarıya da Yes denildikten sonra aktivitenin süre kolonu verilen üç değere göre hesaplandığı görülür.

İşte yukarıdaki adımları gerçekleştirerek, bütün proje taraflarını memnun edecek bir yöntemle aktivite süre tahminlerini gerçekleştirdik. Böyle bir uygulamaya kimse itiraz etmedi.

MS Project ile bir proje hazırladınız. Tanımladığınız görevler ve atadığınız kaynaklar MS Project’in Standart takvimine bağlı olarak zaman programına yerleşti. Fakat aktivitelerden bir kaç tanesi aslında Standart takviminizin dışında yapılması gerekiyor. (Örneğin saat 18:00′dan sonra sabaha kadar)

Böyle bir durumda o aktivitenin Standart yerine Gece Vardiyası takvimine bağlanmasını isteyebilirsiniz.

Bu durumda ilgili aktiviteye iki kere tıklamanız ve açılan Task Information penceresinde Advanced sekmesine geçmeniz gerekmektedir. Calender seçeneğinden takvim değişikliği yaparsanız, o aktivite artık diğer takvimlerin zaman aralığına göre Gantt Diyagramı üzerinde gözükmeye başlayacaktır.

Project Server ile proje işlerinin proje yöneticisinden kaynaklara gönderilmesi, gerçekleşmelerin işlenmesi ve oluşan değişikliklerin yeniden takım üyelerine haber verilmesi döngüsü yaşanır. Bu döngüyü daha detayda göstermek gerekirse aşağıdaki adımlarla karşılaşırız.

1-     Proje Yöneticisi, planı Project Server veritabanına yayınlar.

2-     Project Server, takım üyelerini yeni gelen işlerle ilgili uyarır.

3-     Takım elemanları proje faaliyetlerini günceller.

4-     Proje Yöneticisi, takım elemanlarından gelen güncellemeleri gözden geçirir.

5-     Proje Yöneticisi, gözden geçirdiği güncelleme verilerini onaylar veya reddeder.

6-     Proje planı gelen gerçekleşme verilerine göre yeniden güncellenir.

7-  Güncellenen plan takım elemanlarına tekrar gönderilir.

Project Server konusunda bilgilendirme yazı dizime devam ediyorum. bu konudaki bir önceki yazım Kurumsal Projeler hakkındaydı. Şimdi ise Kurumsal Kaynaklardan bahsetmek istiyorum.

Project Server kullanan bir firmanın en büyük beklentisi projelerde ortak olarak kullanılacak kaynakların hangi dönemlerde darboğaza girdiğini tespit etmektir.

Sınırlı sayıda kaynakla yapılmayı bekleyen pek çok projenin doğru bir planlamayla daha gerçekçi süre ve maliyet tahminleri ortaya çıkacaktır. Bu yüzden Project Server üzerinde Kurumsal Kaynaklar önce tanımlanır sonra da Proje Yöenticilerinin kullanımına sunulur.

Proje Yöneticileri kendi ihtiyaç duyacakları kaynakları MS Project Professional 2007‘de Resource Sheet görüntüsüne geçerek, Insert – New Resources From – Project Server seçeneğinden kurumsal kaynakların tamamını görür ve kendi ihtiyaç duyacağı kaynakları projesine almaya başlar.

Kurumsal Kaynakları atadıktan sonra eğer bazı kaynaklar aynı dönemde diğer projelerde de görevlere atanmış ise o kaynaklar üzerinde darboğaz olacağı kaynakların kırmızı gözükmesinden anlaşılacaktır.

Project Server üzerinde ise Kurumsal Kaynakların tamamının hangi dönemde kapasitelerini aştığını gösteren grafiksel raporlar alınabilmektedir.

Bir ürünün çok fazla değişikliğe uğramadan üretildiği ortamlarda etkin olarak kullanılan organizasyon yapısıdır. Şirketin prosedürel işlerini yerine getirecek departmanlar tanımlanmıştır. Departmanların yetki ve sorumlulukları belirlidir. Personel, o departmaın ihtiyaç duyduğu uzmanlığa sahip kişilerden oluşur.

Bu organizasyon tipinde kurum genelinde yapılan projelerin idaresi ve kontrolü proje yöneticilerindedir.

Fonksiyonel organizasyonlarda emir-komuta zinciri belirgindir, kişiler bir uzmanlık alanında gelişme gösterirler, sorumluluk ve yetki alanlarında çok fazla çatışma olmaz.

Buna karşılık departman yöneticileri hem idari işleri hem de projeleri yönetmeleri gerektiği için iş yükleri artar. Projeler, departman işlerinin ardına atıldığından sürekli ötelenir. Projeleri üstlenen birey veya birim açıkça tanımlanmadığından projeler sürüncemede kalır ve etkin ilerleme kaydedilemez.

İçinde bulunduğumuz dönemde Proje Yönetimi artık oldukça önemli hale geldi. Gelecek çok daha proje bazlı çalışmayı zorunlu kılacak. Aslında daha “proje bazlı” kelimesinden kastım “daha planlı”.

Yani okuldan mezun olduktan sonra hangi sektörde çalışacağınız hiç önemli değil, her durumda projelere öncelikle dahil olmanız, sonra da projeleri yönetmeniz istenecek. (10 senedir, bu süreci yaşayarak gören birisiyim). O günlere gelmeden ve zaman geçirmeden Proje Yönetimi’ne şimdiden önem vermenizi kesinlikle tavsiye ederim.

Okullarda bütün öğretmenler gelir, kendi dersinin ne kadar iş hayatında gerekli olduğundan bahsederler; Benim söylediklerimi lütfen o klişe sözlerle karıştırmayın.

“Proje Yönetimi dersimiz yok ki nasıl öğreneceğiz bu konuyu” diye merak ettiğinizi tahmin ediyorum. Benim sizlere araştıtmanızı tavsiye edeceğim başlıklar şunlardır.

* PMI’yı tanıyın. Kütüphanenizde PMNetwork Dergisi geliyorsa takip edin.

* PMBOK denen kitabı mezun olmadan önce mutlaka incelemiş/okumuş olun.

* PY Bilgi Alanlarının neler olduğunu öğrenmiş olun. İçeriğini bilin.

* Proje Yönetimi üzerine geliştirilen metodların neler olduğunu öğrenin. (PRINCE2, Agile, Ten Steps…)

* Proje Yönetimi yazılımları hakkında bilgi edinin. Hangi yazılımın hangi sektörde kullanıldığı konusunda bilgi edinin.

* Stajlarınızda özellikle proje yönetimine önem veren kuruluşları tercih edin.

* Bitirme ödevinizi bir proje yönetimi yazılımı kullanarak, bir projenin planlanması üzerine alın.

Yukarıdaki konularda okul yıllarından araştırmalarınız ve çalışmalarınız olduğunu CV’nize eklediğinizde kesinlikle fark yaratmış olacaksınız. Gençliğin (Deneyimsizliğin) dezavantajını Proje Yönetimi konularına önem vererek, ortadan kaldırmanız çok daha çabuk olacaktır.

Son zamanlarda üniversiteli kardeşlerimden gelen tavsiye talepleri çerçevesinde bu yazıyı yazma ihtiyacı duydum. Eminim,  derslerden arta kalan zamanlarda sosyal faaliyetlerde bulunmanız da ileride sizler için çok faydalı olacaktır (Bu arada sosyal faaliyetden lütfen sadece “KING oynamak” anlaşılmasın ) fakat kendinizi iş hayatına hazırlamak için bir şeyler yapmak istiyorsanız, Proje Yönetimi konusu kesinlikle ileride iş bulma, iş hayatında takdir görme ve daha başarılı projelere imza atmanız için güzel bir fırsattır.

Aktivite sayısının fazla olduğu projelerde herhangi bir aktivitenin Özet Proje Aktivitesi üzerinde hangi döneme denk geldiğini görmek zordur.

Yukarıdaki proje planınında C aktivitesinin Proje Özet Aktivitesi üzerindeki izdüşümünü görmek için aşağıdaki işlemi yapmamız gerekmektedir.

C Aktivitesine iki kere tıklarsanız, Task Information penceresi açılacaktır.

General sekmesindeki “Roll up Gantt Bar to Summary” seçeneğini işaretlediğinizde o aktivitenin Özet görev üzerine yansımasını göreceksiniz.

Project Server programından Üst Yönetimin özellikle beklentisi, şirket içindeki projelerin bir arada görülebileceği bir ekran yapısına ulaşmaktır.

Proje Yöneticilerimiz, MS Project Prof.2007 üzerinden hazırladıkları proje planlarını yayınlamak için File menüsünden – Publish komutuna basmaları yeterlidir. Üst Yönetim, herhangi bir projeye müdahale etmeden, projelerin genel durumuyla ilgili bilgileri Project Server 2007 üzerinden görme imkanı bulacaklardır. 

Üst Yöneticimiz, kendi kişisel Windows hesabıyla Project Server ekranını açtığında sol kenardaki menülerden Project Center ifadesine tıkladığında PY’ler tarafından yayınlanan bütün projeler gözükecektir. Bu projeler farklı kategorilere göre sınıflandırılabilir. Örneğin; Ar-Ge, Satınalma, IT, Tedarikçi Geliştirme, Bakım, İyileştirme vb. Bunun yanı sıra üst yönetim projelerin genel bilgilerini (süre, başlangıç, bitiş) görebileceği gibi maliyet, adam*gün, planlanan ve gerçekleşen arasındaki sapma miktarları gibi deayları da incelemesi mümkündür.

MS PRoject Server